Kaynakların Korunması Teorisi
Conservation Of Resources Theory (COR Theory)
Tanım
Bireylerin değerli kaynakları edinme ve koruma yönünde doğuştan gelen bir dürtüye sahip olduğunu ve stresin, bu kaynakların kaybı ya da kaybı tehdidiyle tetiklendiğini savunan motivasyonel ve stres modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir kurumsal yeniden yapılanma sürecinde işini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalan ve aynı dönemde maddi birikimi eriyen bir çalışanın, hem finansal güvenliğini (nesnel kaynak) hem de mesleki kimliğini (kişisel kaynak) yitirme tehdidi nedeniyle akut stres semptomları ve tükenmişlik yaşaması.
Derin Analiz
Organizmal ve çevresel dinamikleri entegre eden bu model, stres deneyimini yalnızca bilişsel bir değerlendirme süreci olarak değil, nesnel ve öznel varlık kayıplarının somut bir sonucu olarak ele alır. Hobfoll tarafından geliştirilen yaklaşım; nesnel, sosyal, kişisel ve enerji kaynaklarının (örneğin benlik saygısı, finansal varlıklar, sosyal destek) tükenmesinin bireyin adaptasyon kapasitesini doğrudan sarstığını öne sürer. Modelin temel ilkelerinden biri, kaynak kaybının getirdiği psikolojik acının, aynı miktardaki kaynak kazancının getirdiği hazdan asimetrik olarak daha baskın olmasıdır. Bu durum, bireylerin kıt kaynakları korumak için koruyucu adaptasyon döngüleri geliştirmesine ve kronik tükenmişlik tablosuna zemin hazırlayan 'kayıp sarmallarına' girmesine yol açar.
Etimoloji
Latince 'conservatio' [muhafaza etme, koruma] ve 'resourgere' [yeniden ortaya çıkmak, kaynak] sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genel Adaptasyon Sendromu (GAS) ile karıştırılabilir; ancak GAS fizyolojik bir alarm ve direnç mekanizmasına odaklanırken, Kaynakların Korunması Teorisi doğrudan varoluşsal ve sosyal kaynakların ekonomik dengesine ve motivasyonel kaybına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Tükenmişlik
Burnout
Yoğun ve uzun süreli stresin ardından ortaya çıkan; fiziksel, duygusal ve zihinsel düzeyde derin bir yorgunluk, motivasyon kaybı ve işlevsellikte düşüşle karakterize durum.
Bilişsel Değerlendirme
Cognitive Assessment
Öğrenme, bellek, yargılama ve akıl yürütme gibi üst düzey zihinsel işlevlerin sistematik ve standartlaştırılmış yöntemlerle ölçülmesi ve değerlendirilmesi süreci.