Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Örtük Amaç

Latent Goal

Tanım

Bir programın, örgütün veya eylemin aleni olarak beyan edilmeyen, genellikle sadece uygulayıcılar tarafından bilinen veya ana hedeflere ulaşma çabasından dolaylı olarak doğan planlanmamış işlevidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Büyük bir hastanenin resmi (açık) amacı halk sağlığını iyileştirmek ve tedavi sunmaktır. Ancak bu süreçte yürütülen 'zorunlu stajyer eğitim programları', hastanenin nitelikli gücünü düşük maliyetle sürekli kılma yönündeki örtük amacına hizmet eder.

Derin Analiz

Örgütsel psikoloji ve sosyoloji bağlamında örtük amaç, resmi olarak ifade edilen vizyon ve misyon metinlerinin ötesinde, sistemin sürdürülebilirliğini sağlayan gizli işlevsel dinamikleri temsil eder. Robert K. Merton'ın yapısal işlevselcilik kuramındaki 'gizli işlev' (latent function) kavramıyla doğrudan örtüşmektedir. Bireysel veya kurumsal düzeyde bilinçdışı motivasyonların ya da yapısal zorunlulukların bir sonucu olarak ortaya çıkar; bu nedenle gözlemlenen çıktı ile niyet edilen girdi arasında yapısal bir sapma veya zenginleşme yaratır.

Etimoloji

Latince 'latere' (gizli olmak, saklanmak) fiilinden türetilen 'latens' kelimesi ile Eski İngilizce 'gāl' (sınır, işaret) kökünden gelen 'goal' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Aleni amaç (manifest goal) ile karıştırılır; aleni amaç resmi olarak ilan edilen ve herkesçe bilinen hedeftir, örtük amaç ise gizli veya ikincil sonuçtur.