Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tehlike Kontrol Protokolü

Hazard-control Protocol

Tanım

Çalışma veya yaşam ortamındaki tehlikeleri ortadan kaldırmak ya da bunlardan korunmak için uygulanan öncelikli müdahale sırası ve güvenlik prosedürüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek gürültülü bir üretim tesisinde akustik izolasyon panellerinin yerleştirilmesi (mühendislik kontrolü), çalışanların kulak koruyucu takmasının zorunlu kılınması ve bu ekipmanların doğru kullanımı üzerine periyodik simülasyon eğitimlerinin düzenlenmesi tehlike kontrol protokolünün somut bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Endüstriyel psikoloji, ergonomi ve insan faktörleri mühendisliğinin kesişim kümesinde yer alan bu protokol; tehlike yönetimi hiyerarşisini sistematik bir biçimde işletir. Temel mekanizma sırasıyla dört aşamadan müteşekkirdir: Tehlikenin kaynağında yok edilmesi (design out), fiziksel bariyerlerle korunma (guard against), uyarı sistemlerinin devreye sokulması (warn) ve nihayetinde bireysel/kurumsal eğitimlerin verilmesi (train). Bilişsel ve davranışsal düzeyde, insan hatasını en aza indirmek ve güvenli çalışma kültürünü pekiştirmek amacıyla tasarlanmıştır.

Etimoloji

İngilizce 'hazard' (Arapça 'az-zahr' [zar] kökünden türeyen tehlike/risk) + 'control' (Fransızca 'contrôle' [denetim kayıt defteri]) + 'protocol' (Yunanca 'prōtokollon' [ilk yaprak/resmi tutanak kaydı]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

İdari kontroller (administrative controls) ve mühendislik kontrolleri (engineering controls) ile sıklıkla karıştırılır; oysa bu kavramlar protokolün alt bileşenleridir.