Cekisme-secim-ayrilis Modeli
ASA Model
Tanım
Organizasyonel psikolojide, benzer özelliklere sahip bireylerin belirli bir kuruma ilgi duyduğunu, kurumun bu kişileri seçtiğini ve uyum sağlayamayanların zamanla sistemden ayrıldığını savunan teori.
Örnek Vaka / Uygulama
Yenilikçi ve risk almayı seven bir teknoloji startup'ının, iş mülakatlarında benzer vizyona sahip adayları seçmesi (seçim), geleneksel yapıyı seven mevcut çalışanların bu hızlı tempoya uyum sağlayamayarak istifa etmesi (ayrılış) ve şirkete başvuruların hep bu dinamik profildeki kişiler tarafından yapılması (çekilme) süreci.
Derin Analiz
Endüstri ve örgüt psikolojisinde Benjamin Schneider tarafından geliştirilen bu model, kurum kültürünün ve ikliminin temel belirleyicisinin örgütteki bireylerin kişilikleri olduğunu öne sürer. Süreç üç aşamalı bir döngü olarak işler: Birincisi, bireyler kendi değer, tutum ve kişilik özellikleriyle örtüşen organizasyonlara çekilirler (çekilme). İkincisi, örgütler kendi değerlerine en uygun adayları işe alım süreçlerinde filtrelerler (seçim). Üçüncüsü, örgütsel değerlerle uyum sağlayamayacağını fark eden veya dışlanan bireyler zamanla kurumdan ayrılırlar (ayrılış). Bu mekanizma, zamanla organizasyonların daha homojen bir yapıya bürünmesine ve bireyler arası çeşitliliğin azalmasına neden olabilir.
Etimoloji
İngilizce 'Attraction-Selection-Attrition' kelimelerinin baş harflerinden oluşan kısaltmadır. 'Attraction' (Latince: attrahere - çekmek), 'selection' (Latince: selectio - seçmek) ve 'attrition' (Latince: atterere - aşındırmak/tüketmek) kökenlerine dayanır.
Karıştırmayın
Örgütsel Sosyalleşme Modelleri; örgütsel sosyalleşme bireyin kuruma adapte olma sürecini incelerken, ASA modeli kişilerin kuruma girişi ve filtrelenmesi dinamiklerine odaklanır.