İşi Yeniden Tasarlama
Job Redesign
Tanım
Çalışanların motivasyonunu, iş tatminini ve üretkenliğini artırmak amacıyla işin kapsamının, yöntemlerinin ve çalışma ortamının sistematik olarak yeniden yapılandırılması.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir veri giriş merkezinde sürekli aynı formatta basit girdiler giren çalışanların hata oranlarının artması ve iş tatminlerinin düşmesi üzerine yönetim müdahale eder. İşi yeniden tasarlama süreci kapsamında, çalışanlara kendi süreçlerini denetleme otonomu (otonomi), farklı departmanlarla işbirliği yapma fırsatı (görev çeşitliliği) ve işin bütününü görme imkanı (görev kimliği) tanınır. Bu değişim sonucunda çalışanların rutin monotonluktan kurtulduğu, içsel motivasyonlarının ve nihayetinde veri doğruluk oranlarının %35 arttığı gözlemlenir.
Derin Analiz
Endüstri ve Örgüt Psikolojisi bağlamında işi yeniden tasarlama, çalışan refahı ile örgütsel verimlilik arasındaki optimal dengeyi kurmayı hedefleyen stratejik bir müdahaledir. Yöntem analizi (iş verimliliği), insan faktörleri mühendisliği (ergonomi ve araç tasarımı) ve iş zenginleştirme/genişletme (otonomi, çeşitlilik ve sorumluluk artışı) olmak üzere üç ana eksende şekillenir. Hackman ve Oldham'ın İş Özellikleri Modeli çerçevesinde; beceri çeşitliliği, görev kimliği, görev önemi, otonomi ve geri bildirim parametreleri manipüle edilerek çalışanın içsel motivasyonu tetiklenir. Bilişsel yük teorisi ve kaynakların korunması teorisi göz önüne alındığında, doğru yapılandırılmış bir iş tasarımı tükenmişlik sendromunu önlerken, bilişsel esnekliği ve örgütsel vatandaşlık davranışlarını doğrudan besler.
Etimoloji
İngilizce 'job' (görev, iş) kelimesi ile Latince kökenli 're-' (yeniden) ve 'designare' (işaretlemek, planlamak, tasarlamak) fiillerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Örgütsel yenilenme (yapısal ve kültürel düzeyde kurumsal dönüşümü ifade ederken, işi yeniden tasarlama doğrudan bireyin görev tanımı ve çalışma mekaniğine odaklanır) ve iş rotasyonu (görevlerin içeriğini değiştirmeden çalışanın belirli periyotlarla farklı pozisyonlara kaydırılmasıdır).