Zorunlu Dağılım
Forced Distribution
Tanım
Değerlendiricilerin, ölçüm yapılan örneklem veya grubu önceden belirlenmiş yüzde oranlarına ve kategorilere (örneğin çan eğrisi formatında) göre sınıflandırmaya zorlandığı bir derecelendirme metodolojisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir teknoloji şirketinde insan kaynakları departmanı, yıl sonu performans değerlendirmeleri için yöneticilerden 100 kişilik ekiplerini %10 düşük, %80 orta, %10 üstün performans şeklinde derecelendirmelerini talep eder. Yöneticinin ekibindeki herkes aslında üstün düzeyde başarılı olsa bile, sistem gereği en az 10 kişiyi düşük performans kategorisine yazmak zorunda kalması zorunlu dağılımın tipik bir uygulamasıdır.
Derin Analiz
Endüstri ve örgüt psikolojisi ile psikometri bağlamında kullanılan zorunlu dağılım, derecelendirme hatalarını (özellikle merkezi yığılma ve hoşgörü/katılık eğilimleri) minimize etmek amacıyla tasarlanmıştır. Bu sistem, insan performansının veya özelliklerinin büyük bir popülasyonda normal dağılım (Gauss eğrisi) göstereceği varsayımına dayanır. Değerlendiriciye her kategoride belirli bir yüzde (örneğin en üst %10, en alt %10 gibi) kota atanır; böylece tüm çalışanların veya adayların 'ortalama' veya 'üstün' olarak etiketlenmesi engellenir. Ancak bu yöntem, gerçek performans dağılımının çarpık olduğu yüksek nitelikli veya düşük nitelikli ekiplerde yapay ve cezalandırıcı sonuçlar doğurabileceği için psikometrik geçerlilik ve çalışan motivasyonu açısından literatürde yoğun biçimde tartışılmaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'force' (zorlamak, mecbur kılmak; Latince: fortis / güç) ve 'distribution' (dağılım, taksim; Latince: distributio / paylaştırma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Grafik derecelendirme ölçekleri (her bireyin bağımsız olarak değerlendirildiği ve kota kısıtı olmayan sistemler) ile sıklıkla karıştırılır. Temel fark, zorunlu dağılımın göreceli bir sıralama ve yüzde kotası dayatmasıdır.