Karakteroloji
Characterology
Tanım
Kişilik ve karakter yapılarının doğasını, gelişimini ve sınıflandırılmasını inceleyen tarihsel psikoloji dalı ve zaman zaman fizyonomi gibi dışsal belirtilere dayanan pseudosendifik yaklaşımların genel adı.
Örnek Vaka / Uygulama
19. yüzyılın sonlarında bir Alman kliniğinde, bir hekimin hastanın alın yapısına ve saç kalınlığına bakarak onun suça meyilli ya da melankolik bir karaktere sahip olduğunu iddia etmesi karakterolojik yaklaşımın tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında Almanca konuşulan coğrafyalarda ağırlık kazanan karakteroloji, Julius Bahnsen gibi filozofların öncülüğünde kişiliğin morfolojik ve yapısal analizine odaklanmıştır. Modern kişilik psikolojisinin ve psikanalizin temellerinin atıldığı dönemde, bireyin ruhsal eğilimlerini dışsal fiziksel özellikler, saç rengi, kafa tas yapısı (frenoloji) veya yüz hatları gibi somut göstergelerle eşleştirmeye çalışan ampirik dayanaktan yoksun bir sistematiktir. Çağdaş psikometri, Beş Büyük Kişilik Özelliği (Big Five) ve nörobiyolojik kişilik modelleri ışığında tamamen tarihsel bir anomali ve tarihsel bir epistemolojik evre olarak değerlendirilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'χαρακτήρ' (kharaktēr; damga, kazınmış iz, karakter) ve 'λογία' (-logia; çalışma, bilim dalı) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kişilik Psikolojisi (modern ampirik bilim dalı olmasıyla ayrılır) ve Psikanaliz (klinik dinamiklere odaklanmasıyla ayrılır). Temel fark, karakterolojinin büyük ölçüde tipolojilere ve dışsal işaretlere dayanmasıdır.