Davranışsal Olarak Demirlenmiş Derecelendirme Ölçeği
BARS
Tanım
Çalışan veya bireylerin performansını, işe özgü somut davranış tanımları ve örnekleri üzerinden değerlendiren psikometrik ölçüm aracı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastane yönetiminin acil servis hemşirelerinin performansını değerlendirmek için BARS kullandığını varsayalım. 'Kriz yönetimi' alt boyutunda '1 puan' belirsiz bir tanım yerine şu somut davranışla demirlenmiştir: 'Yoğun bakımda aynı anda üç kritik hastanın gelişi sırasında panik yapar, önceliklendirme yapamaz ve hekim direktiflerini uygulamakta gecikir.' '5 puan' ise şu şekilde tanımlanır: 'Kriz anında soğukkanlılığını korur, triyaj protokollerini hatasız uygular ve ekibi yönlendirir.' Değerlendirici, hemşirenin bu davranışlardan hangisini sergilediğine bakarak puanlama yapar.
Derin Analiz
Endüstri ve Örgüt Psikolojisi ile psikometri alanlarında kullanılan BARS, geleneksel derecelendirme ölçeklerindeki öznel önyargıları (örneğin halo etkisi veya lenfiyete eğilimi) azaltmak amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, performansın farklı düzeylerini (düşük, orta, yüksek) soyut sıfatlar yerine (iyi, kötü gibi), gözlemlenebilir ve spesifik kritik olaylar (critical incidents) ile 'demirler'. Bu sayede değerlendiriciler, bireyin tutumunu değil, doğrudan iş üzerindeki davranışsal çıktıklarını standart bir formata göre puanlarlar.
Etimoloji
İngilizce 'Behaviorally Anchored Rating Scale' ifadesinin akronimidir. 'Behavioral' (davranışsal), 'anchor' (demirlemek/sabitlemek) ve 'scale' (ölçek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Grafiksel Derecelendirme Ölçekleri (Graphic Rating Scales) ile karıştırılır; ancak grafik ölçeklerde '1'den '5'e kadar' gibi soyut sayısal değerler veya 'yetersiz-mükemmel' gibi sıfatlar yer alırken, BARS'ta her puanın karşılığında somut bir davranış tanımı bulunur.