Durumsal Model
Contingency Model
Tanım
Organizasyonları yapılandırmada veya insan yönetmede tek ve evrensel bir ideal yaklaşımın olmadığını, en etkili yöntemin durumsal değişkenlere ve çevresel faktörlere bağlı olduğunu öne süren kuramsal çerçeve.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kriz yönetiminde katı ve otokratik bir liderlik stili kısa vadede işe yarayabilirken, yüksek nitelikli Ar-Ge çalışanlarının bulunduğu yenilikçi bir projede aynı yaklaşım motivasyon düşüşüne ve tükenmişliğe yol açar. Durumsal model, yöneticinin her iki senaryoda da ekibin bilişsel olgunluğuna ve görevin karmaşıklığına göre yönetim tarzını esnetmesini gerektirir.
Derin Analiz
Örgütsel psikoloji ve yönetim bilimlerinde determinist ve kuralcı yaklaşımların ötesine geçen bu model, insan davranışının ve sistem dinamiklerinin bağlamsal olduğunu savunur. Bilişsel ve davranışsal süreçlerin işlevselliği; görevin doğası, çevresel belirsizlikler, bireysel farklılıklar ve kültürel normlar gibi çoklu değişkenlerin (koşulların) etkileşimine göre şekillenir. Karar alma mekanizmalarında 'her duruma uyan tek reçete' yanılsamasını reddederek, esnek ve adaptif stratejilerin benimsenmesini zorunlu kılar.
Etimoloji
Latince 'contingere' (dokunmak, tesadüf etmek,bağlı olmak) fiilinden türetilen 'contingent' (şarta bağlı, değişken) kelimesine dayanır; model ise Latince 'modulus' (küçük ölçü, biçim) kökeninden gelir.
Karıştırmayın
Sistem teorisi ile karıştırılabilir; ancak sistem teorisi organizasyonun bütünsel yapısına odaklanırken, durumsal model spesifik koşullar ile en uygun yönetim tepkisi arasındaki nedensel eşleşmelere odaklanır.