Mavi Yaka Çalışan
Blue-collar Worker
Tanım
Fabrika ve atölye ortamında el emeğine veya teknik fiziksel güce dayalı işler yürüten çalışan.
Örnek Vaka / Uygulama
Otomotiv montaj hattında günde sekiz saat boyunca pnömatik sıkma aletleri kullanarak perçinleme yapan bir işçinin durumu, mavi yaka emeğin ve buna bağlı olarak gelişebilecek karpal tünel sendromu riskinin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Endüstri psikolojisi, örgütsel davranış ve iş sağlığı güvenliği literatüründe mavi yaka çalışanlar; fiziksel yük, mesleki risk faktörleri ve otomasyonun iş gücü üzerindeki etkileri bağlamında incelenir. Ergonomik stres, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları riski ve vardiyalı çalışma düzeninin sirkadiyen ritim üzerindeki patofizyolojik etkileri bu grubun klinik ve iş bilimi odağındadır. Taylorist yönetim anlayışı ve bilimsel yönetim ilkelerinin ilk uygulama alanını oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'blue' (mavi) ve 'collar' (yaka) sözcüklerinin birleşiminden oluşur. Tarihsel olarak endüstriyel işçilerin iş kıyafeti olarak giydikleri dayanıklı mavi indigo gömleklere atıfta bulunur.
Karıştırmayın
Beyaz yaka çalışan (white-collar worker - ofis ortamında zihinsel ve idari işler yürüten) ve pembe yaka çalışan (pink-collar worker - hizmet sektöründe yoğunlaşan iş gücü). Temel ayırt edici unsur, fiziksel güç/el emeği oranının iş tanımındaki ağırlığıdır.