Locke'un Hedef Belirleme Kuramı
Locke’s Theory Of Goal Setting
Tanım
Spesifik ve zorlu hedeflerin, belirsiz ya da kolay hedeflere kıyasla bilişsel odaklanmayı, çaba sarfiyatını ve performans çıktısını önemli ölçüde artırdığını savunan kuramsal çerçeve.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir yazılım dili öğrenmeye çalışan bir mühendisin 'İleride iyi bir programcı olacağım' (muğlak hedef) yerine, 'Önümüzdeki üç hafta içinde her gün 2 saat Python temellerini çalışıp beş küçük kodlama problemi çözeceğim' (spesifik ve zorlu hedef) şeklinde bir plan yapması ve haftalık ilerleme testleriyle (geribildirim) performansını izlemesi.
Derin Analiz
Örgütsel psikoloji ve bilişsel davranış bilimlerinin kesişim kümesinde yer alan bu kuram, motivasyonun niyetler yoluyla doğrudan eyleme dönüştüğünü öne sürer. Edwin Locke ve Gary Latham'ın öncülük ettiği model, performansın artmasında dört temel mekanizmanın işletildiğini belirtir: Dikkat ve enerjinin hedefe yönlendirilmesi, harcanan çabanın görevin zorluk derecesine göre ayarlanması, hedefe ulaşana dek sürdürülen sebat ve son olarak engelleri aşmak için yeni bilişsel stratejilerin geliştirilmesi. Ancak bu mekanizmaların işlevsel hale gelmesi iki kritik moderatöre bağlıdır: Bireyin hedefe yönelik zamanında geribildirim alması ve hedefi içsel olarak benimseyip kabullenmesi (goal commitment).
Etimoloji
Karıştırmayın
Öz-Yeterlik (Self-Efficacy) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; öz-yeterlik bireyin bir görevi başarma inancını ifade ederken, Locke'un kuramı doğrudan hedeflerin yapısal özelliklerinin (zorluk ve özgüllük) performansa etkisini inceler.