Kişiliğin Alan Teorisi

Field Theory Of Personality

Tanım

Kişiliği, bireyin içsel psikolojik güçleri ile çevresel faktörlerin oluşturduğu dinamik ve karşılıklı bağımlı bir 'yaşam alanı' içinde açıklayan kuramsal yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Kritik bir mülakata girecek olan bir adayın yaşadığı stres, sadece onun kaygı eğiliminden (içsel güç) kaynaklanmaz; aynı zamanda odanın büyüklüğü, jürinin otoriter duruşu ve dışarıdaki hava koşulları gibi anlık çevresel vektörlerin toplamıyla oluşan 'yaşam alanının' yarattığı dinamik bir gerilimdir.

Derin Analiz

Kurt Lewin tarafından fizik bilimlerindeki alan kavramından esinlenilerek geliştirilen bu yaklaşım, insan davranışını anlık bir etkileşim ağı olarak ele alır. Bireyin zihinsel süreçleri, motivasyonları ve içinde bulunduğu fiziksel-sosyal çevre, topolojik bir uzayda ('yaşam alanı') sürekli bir etkileşim halindedir. Psikolojik denge (homeostazi) bozulduğunda gerilim ortaya çıkar ve bu gerilim alanı yeniden düzenleyen davranışsal motivasyonları tetikler.

Etimoloji

İngilizce 'field' [fiziksel alan, çekim alanı] + 'theory' [Yunanca 'theoria' - gözlemleme, inceleme] ve 'personality' [Latince 'persona' - maske, bireysel kimlik] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Özellik kuramları (trait theories) ile sıklıkla karıştırılır; özellik kuramları bireyin zaman ve mekandan bağımsız kalıcı eğilimlerine odaklanırken, alan teorisi anlık bağlama ve dinamik etkileşimlere odaklanır.