Erjik Özellik
Ergic Trait
Tanım
Bireyi belirli bir hedefe ulaşmaya yönlendiren ve doğuştan gelen biyolojik kökenli dinamik kişilik eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Açlık erjik özelliğinin yüksek düzeyde aktive olduğu bir bireyin, yoğun bilişsel bir görevle (örneğin karmaşık bir veri analiziyle) meşgul olmasına rağmen dikkatinin ani bir şekilde yemek kokusuna kayması ve tüm stratejik hedeflerini geçici olarak beslenme ihtiyacını karşılamak üzere yeniden organize etmesi.
Derin Analiz
Kişilik psikolojisinde Cattell'in psikometrik modelleri çerçevesinde ele alınan erjik özellikler, Freudyen id kavramının ampirik ve faktöriyel karşılığı olarak görülebilir. Açlık, susuzluk, cinsellik, korku ve korunma gibi evrimsel ve fizyolojik temellere dayanan bu dinamikler; bireyin çevresel uyaranlara karşı gösterdiği motivasyonel tepkilerin vektörel gücünü belirler. Bilişsel süreçler ve sosyalleşme ile şekillenen 'sentiment'lerden (tutum/duygu kümelerinden) farklı olarak, erjik özellikler organizmanın hayatta kalmasını ve üremesini güvence altına alan evrensel ve içsel itki sistemleridir.
Etimoloji
Latince 'ergum' (iş, eylem) kökünden türetilen ve Yunan mitolojisindeki enerji tanrısı 'Ergon' ile bağdaştırılan, Raymond Cattell'in faktör analitik kişilik kuramında dürtüsel temelli motivasyonel yapıları tanımlamak için ürettiği bir bileşiktir.
Karıştırmayın
Çevresel etkenler ve öğrenme yaşantılarıyla sonradan kazanılan 'sentiment' (duygu/tutum kümesi) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; erjik özellikler biyolojik ve evrensel kökenliyken, sentimentler kültürel ve deneyimseldir.
Keşfetmeye Devam Edin
Dürtü
Drive
Bir faaliyeti veya eylem dizisini tetikleyen, genellikle fizyolojik yoksunluklar veya olumsuz uyaranlar tarafından oluşturulan genelleştirilmiş bir hazır olma durumu.
Faktör Analizi
FA
Çok sayıda gözlenen değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek, bu değişkenlerin gerisindeki daha az sayıdaki bağımsız ve ortak potansiyel yapıları (faktörleri) ortaya çıkaran çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.