Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Duygusal Kararlılık

Emotional Stability

Tanım

Duygusal tepkilerde öngörülebilirlik, tutarlılık ve ani ruh hali değişimlerinin bulunmayışı durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek stresli bir borsa krizinde, portföy yöneticisinin ani kayıplar karşısında panik yapmak yerine analitik düşünmeye devam etmesi ve ekibine sakin, tutarlı yönergeler vermesi.

Derin Analiz

Duygusal kararlılık, büyük beşli kişilik kuramında (Big Five) nevrotikliğin (duygusal dengesizlik) zıt kutbunu oluşturur. Bireyin stresörler karşısında homeostazisini koruma kapasitesini, sempatik sinir sisteminin adaptif regülasyonunu ve prefrontal korteksin amigdala üzerindeki top-down (üstten alta) inhibisyon gücünü yansıtır. Yüksek duygusal kararlılığa sahip bireyler, çevresel belirsizlikler ve olumsuz uyaranlar karşısında fizyolojik uyarılmışlık düzeylerini hızla baseline (temel çizgi) seviyesine döndürebilirler.

Etimoloji

Latince 'emovere' (dışarı hareket ettirmek, sarsmak) kökünden türetilen 'emotional' ve Latince 'stabilis' (sabit, sağlam, durulmuş) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikometrik bir yapı.

Karıştırmayın

Duygusal bastırma (emotional suppression) ile karıştırılır; kararlılık, bastırma gibi bilinçli bir efor gerektirmez, otomatize olmuş adaptif bir duygusal regülasyon kapasitesidir.