İstihdam Ayrımcılığı
Employment Discrimination
Tanım
İşverenin, çalışanın veya iş başvurusunda bulunan kişinin iş yeterliliğiyle ilgisi olmayan etnik köken, yaş, cinsiyet, din veya engellilik gibi özelliklerini temel alarak işe alım, ücret, terfi veya işten çıkarma süreçlerinde eşitsiz uygulamalarda bulunması.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım geliştirme pozisyonu için başvuruda bulunan iki adaydan, teknik testlerde ve mülakatta çok daha yüksek başarı gösteren bir kadın adayın, işverenin 'çalışma ortamının dinamikleri' gerekçesiyle daha düşük bir ücret teklifi alması veya işe alınmaması durumu.
Derin Analiz
Örgütsel psikoloji ve iş hukuku bağlamında incelenen istihdam ayrımcılığı, bireylerin profesyonel yetkinlikleri yerine korunan yasal özelliklerine dayalı olarak sistematik bir dezavantaja maruz kalmasını ifade eder. Bilişsel ve sosyal psikolojik perspektiften bakıldığında, bu durum genellikle kalıp yargıların (stereotypes), önyargıların (prejudices) ve grup içi-grup dışı (in-group/out-group) dinamiklerinin örgütsel karar alma süreçlerine yansımasıyla tetiklenir. Implicit bias (örtük önyargı) araştırmaları, işe alım mülakatlarında bilinç dışı tutumların liyakat odaklı kararları nasıl manipüle edebildiğini ampirik olarak ortaya koymaktadır.
Etimoloji
Latince 'emplogare' (kullanmak, hizmete almak) ve 'discriminare' (ayırt etmek, seçmek, ayrım yapmak) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İş yerinde mobbing (psikolojik taciz) ile karıştırılır; mobbing daha çok bireye yönelik sürekli ve hedefli kötü muameleyi kapsarken, istihdam ayrımcılığı kurumsal politikaları, yapısal eşitsizlikleri ve liyakat dışı önyargılı kararları (işe alım, ücret, fesih) kapsar.