Skotomizasyon
Scotomization
Tanım
Bireyin egosunu tehdit eden dürtü, anı veya istenmeyen algıları bilinçdışı olarak engelleme veya görmezden gelme eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, yakın zamanda iflas ettiğini ve ailesinin geçimini tehlikeye attığını mantıksal düzeyde bilen bir danışanın, ekonomik krizle ilgili hiçbir haber bültenini izlememesi, bankadan gelen uyarı mektuplarını 'reklam' sanarak açmaması ve borç konusunu açan eşini tamamen duymamazlıktan gelmesi skotomizasyonun bariz bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Psikanalitik teoride skotomizasyon, bireyin psikolojik bütünlüğünü ve benlik saygısını korumak amacıyla devreye soktuğu ilkel bir savunma mekanizmasıdır. Tıpkı retinadaki fizyolojik bir skotoma (kör nokta) gibi, zihinsel alanda da acı verici, çatışma yaratıcı ya da benlikle çelişen gerçekliklerin ve dürtülerin üzerine bir 'körlük' perdesi çekilir. Birey, bu tehditkar unsurları adeta hiç var olmamış gibi işleme sokmaz; bu durum hem bir savunma süreci hem de analitik süreçte bir direnç biçimi olarak kendini gösterir. Klasik inkâr (denial) mekanizmasına yakın durmakla birlikte, skotomizasyon daha çok algısal ve bilişsel bir körleşme metaforu üzerinden işlev görür.
Etimoloji
Fransızca 'scotomisation' kelimesinden türetilmiş olup, kökeni Grekçe 'skotos' (σκότος: karanlık, karanlıkta kalma) kelimesine dayanmaktadır; tıptaki görme alanı kaybı (skotom) kavramından analoji yoluyla psikodinamik literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
İnkâr (Denial) ile sıklıkla karıştırılır; inkâr dış gerçekliğin açıkça reddedilmesini içerirken, skotomizasyon daha çok içsel dürtülerin veya dışsal tehditlerin algısal olarak filtrelenmesi ve zihinsel kör nokta yaratılması üzerine kuruludur. Bastırma (Repression) ise bilinçli materyalin bilinçdışına itilmesini kapsar, skotomizasyon ise algının baştan bloke edilmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Kör Nokta
Kör Nokta
Blind Spot
Görsel alanda fotoreseptörlerin bulunmaması nedeniyle uyarının algılanamadığı optik disk bölgesi veya bireyin kendi davranış ve motivasyonlarındaki ısrarcı farkındalık eksikliği.
İncele