Bilişsel Antrenman
Cognitive Training
Tanım
Dikkat, çalışma belleği, yürütücü işlevler ve problem çözme gibi temel bilişsel yetileri geliştirmeyi ya da korumayı amaçlayan, yapılandırılmış ve zihinsel açıdan uyarıcı egzersizler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşında, hafif düzeyde epizodik bellek yakınmaları olan bir danışana, uzaysal çalışma belleğini ve işitsel işlemleme hızını hedefleyen, bilgisayar tabanlı adaptif bir bilişsel antrenman programı haftada 3 gün, 45'er dakikalık seanslar halinde 12 hafta boyunca uygulanır.
Derin Analiz
Bilişsel antrenman protokolleri, nöronal plastisite (nöroplastisite) ilkeleri temel alınarak tasarlanır. Amaç, tekrarlayıcı ve kademeli olarak zorlaşan görevler aracılığıyla sinaptik bağlantıları güçlendirmek, kortikal kalınlığı optimize etmek ve bilişsel rezervi artırmaktır. Dikkat, işlemleme hızı ve bellek gibi alt alanları hedefleyen bu müdahaleler, nörogelişimsel bozukluklarda, travmatik beyin yaralanmalarında (TBI) ve yaşa bağlı bilişsel gerilemede (hafif bilişsel bozukluk dahil) rehabilitatif bir araç olarak kullanılır. Ancak ampirik literatürde transfer etkileri konusunda devam eden tartışmalar mevcuttur; yani antrenman yapılan spesifik görevlerdeki gelişimin, günlük yaşamdaki diğer işlevlere ne ölçüde genellendiği (yakın vs. uzak transfer) istatistiksel ve metodolojik analizlerin odak noktasını oluşturur.
Etimoloji
Latince 'cognoscere' (öğrenmek, bilmek, kavramak) fiilinden türetilen 'cognitio' ile Eski İngilizce 'trianen' (çekmek, yönlendirmek, pratik yapmak) kelimelerinin birleşiminden oluşan bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Bilişsel rehabilitasyon (daha kapsamlıdır, telafi edici stratejiler ve günlük yaşam aktivitelerine uyum içerir) ve bilişsel stimülasyon (genellikle genel sosyal ve mental etkileşimi içerir, yapılandırılmış beceri kazanımından ziyade sosyalleşme odaklıdır).