Merkezi İşitsel Sistem
Central Auditory System
Tanım
İşitsel bilgiyi koklear çekirdeklerden başlayarak beyinsapı, talamus ve nihayetinde birincil işitsel kortekse ileten ve işleyen sinirsel ağların tamamıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Koklear implant kullanıcısı bir bireyin, kalabalık bir restoranda arka plan gürültüsünü filtreleyerek karşısındaki kişinin sesine odaklanabilmesi, merkezi işitsel sistemin karmaşık temporal ve mekânsal filtreleme mekanizmalarının aktif çalışmasını gerektirir.
Derin Analiz
Merkezi işitsel sistem, periferik reseptörlerden gelen akustik sinyallerin karmaşık bir analize tabi tutulduğu hiyerarşik bir nöral mimaridir. Kokleada mekanik olarak başlayan frekans, şiddet ve zamanlama kodlaması, bu sistem içerisinde ipsilateral ve kontralateral yollarla çaprazlaşarak işlenir. Superior oliver kompleks, ses kaynaklarının uzaysal konumunu (lokalizasyonunu) belirlemede kritik bir binaural karşılaştırma merkezidir. Inferior kollikulus işitsel entegrasyonda bir kavşak görevi görürken, medial geniküket çekirdek (MGN) talamik bir durak olarak bilgiyi temporal lobdaki Brodmann 41 ve 42 alanlarına, yani işitsel kortekse aktarır. Bu yolaklar boyunca meydana gelen işlev bozuklukları, saf ses eşikleri normal olsa bile merkezi işitsel işlemleme bozukluklarına (CAPD) ve konuşmayı gürültüde ayırt etme güçlüklerine yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'centralis' [merkezî] + işitmek ile ilgili Latince 'audire' fiilinden türetilen 'auditorius' [işitsel] + Yunanca 'systēma' [bütün, bir araya getirilmiş yapı] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Periferik işitsel sistem (kulak kepçesi, dış kulak yolu, kulak zarı ve koklea gibi sesin fiziksel olarak iletildiği ve mekanik transdüksiyonun gerçekleştiği yapılar) ile sıklıkla karıştırılır; merkezi sistem ise bu sinyallerin beyin içinde kodlandığı ve yorumlandığı nöral ağları ifade eder.