Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eklemecil Apraksi

Articulatory Apraxia

Tanım

Konuşma kaslarında herhangi bir paralizi veya zayıflık olmaksızın, konuşma seslerini üretmek için gereken motor planlama ve programlama süreçlerinin bozulmasıyla karakterize nörolojik bir konuşma bozukluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

45 yaşında sol hemisferde inme geçiren bir danışan, 'kahvaltı' kelimesini söylemek istediğinde kelimeyi 'kah-va-tıl' veya 'tak-val-tı' şeklinde boğumlar; her denemesinde farklı bir sesbilgisel hata yapar ancak her seferinde yanlışını fark edip düzeltmeye çalışırken zorlanır.

Derin Analiz

Eklemecil apraksi, temel olarak merkezi sinir sisteminde sol frontal lobun alt bölgelerinde (özellikle Broca alanı ve çevresindeki motor planlama ağlarında) meydana gelen işlev bozukluklarından kaynaklanır. Konuşma organlarının (dil, dudak, damak) istemli hareketleri sırasında motor komutların kaslara doğru sıralamayla iletilmesinde aksama yaşanır. Birey ne söylemek istediğini çok net bilir; ancak beyin, bu düşünceyi fonetik motor programlara dönüştürürken seslerin yerini karıştırır, uzatır veya eklemlemekte zorlanır. Bu durum, kas güçsüzlüğünden ziyade bir praksis (eylem planlama) kusurudur.

Etimoloji

Latince 'articulare' (eklemlemek, boğumlamak) sözcüğü ile Yunanca 'a-' (yokluk, olumsuzluk) ve 'praxis' (eylem, uygulama) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Dizartri (kas zayıflığı veya felci nedeniyle konuşmanın bozulması) ile sıklıkla karıştırılır; aprakside kas gücü yerindedir ancak motor planlama bozuktur, dizartride ise motor uygulama ve kas tonusu sorunludur.