Kortikal Atrofi
Cortical Atrophy
Tanım
Serebral korteksteki nöronal kaybın ve sinaptik budanmanın tetiklediği yapısal doku azalması ve beyin kabuğunun incelmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
64 yaşında kadın hasta, son bir yıldır yazım hataları yapma, harita okuyamama ve mesafeleri yanlış tahmin etme şikayetleriyle başvurur. Nöropsikolojik testlerde bellek işlevleri yaş grubuna göre normal sınırlarda çıkarken, görsel-uzaysal işleme ve aritmetik testlerinde belirgin düşüş saptanır. Çekilen kraniyal MR incelemesinde posterior bölgelerde belirginleşen asimetrik kortikal atrofi rapor edilir.
Derin Analiz
Kortikal atrofi, nörolojik ve psikiyatrik tablolarda sıklıkla karşılaşılan makroskopik bir beyin yaşlanması veya patolojik yıkım işaretidir. Serebral korteksteki gri maddede yer alan nöronların apoptotik süreçler, inflamasyon ya da metabolik bozukluklar nedeniyle kaybı sonucu beyin kıvrımlarında (gyrus) daralma ve yaruklarda (sulcus) genişleme ile kendini gösterir. Kronik hepatit C enfeksiyonları veya tedaviye dirençli şizofreni gibi sistemik ve nörogelişimsel/nörodejeneratif süreçlerde ortaya çıkabilir. Arka kortikal atrofi (Posterior Cortical Atrophy - PCA) gibi varyantlarda ise patoloji özellikle oksipital ve parietal loblarda yoğunlaşarak visüospasyal işlev bozukluklarına, aritmetik defisitlere ve agrafiye yol açar; bu durum sıklıkla Alzheimer hastalığı ile karışmasına rağmen farklı bir klinik ve nörobiyolojik seyre sahiptir.
Etimoloji
Latince 'cortex' (kabuk, dış katman) ve Yunanca 'atrophia' (a-[olumsuzluk] + trophē [beslenme], beslenmeme, körelme) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Alzheimer hastalığı (bellek kaybının erken evrede ön planda olmasıyla ayrılır); normal yaşlanmaya bağlı benign kortikal kayıp (klinik işlevsellikte bozulma yaratmamasıyla ayrılır).