İptal Testi
Cancellation Test
Tanım
Katılımcının kağıt veya ekranda rastgele dağılmış sembolleri belirli bir kurala göre bularak üzerini çizmesi veya silmesi esasına dayanan algısal ve motor hız ölçüm testi.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöroloji kliniğinde değerlendirilen 62 yaşındaki bir inme hastasının sağ hemisferik lezyon sonrası gelişen görsel ihmal (neglect) tablosunu saptamak amacıyla önüne rastgele dağılmış küçük 'E' harfleriyle dolu bir kağıt verilir. Hastadan sayfadaki tüm 'E' harflerini bulup üzerini çizebilmesi istenir; ancak hasta kağıdın yalnızca sağ tarafındaki harfleri işaretlerken sol tarafındakileri tamamen atlar.
Derin Analiz
İptal testi; dikkat, görsel arama, seçici dikkat, görsel-uzaysal işlevler ve psikomotor hızın değerlendirilmesinde kullanılan temel bir nöropsikolojik ölçme aracıdır. Frontal ve paryetal lobların bütüncül işlevselliğine, özellikle de sağ hemisferin görsel-uzaysal yönelim yeteneğine dayanır. Test sırasında katılımcıdan, karmaşık uyarıcılar dizisi içerisinden hedef uyarıcıları hızlı ve hatasız bir şekilde ayırt etmesi beklenir. Performans; toplam süre, atlanan hedef sayısı (ihmal hatası) ve yanlışlıkla işaretlenen çeldirici sayısı (komisyon hatası) üzerinden nicel olarak değerlendirilir. Sağ veya sol parietooksipital lezyonları olan bireylerde, uyarıcının bir tarafını tamamen göz ardı etme eğilimi (hemispatial neglect) bu testler aracılığıyla belirgin şekilde gözlemlenir.
Etimoloji
Latince 'cancellare' (parmaklık veya çit örmek, üzerini çarpı ile kapatmak, çizmek) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sürekli Performans Testi (Continuous Performance Test - CPT) ile karıştırılabilir; ancak CPT zamansal olarak ardışık uyarıcılara odaklanmayı ve inhibisyon kontrolünü ölçerken, iptal testi doğrudan görsel-uzaysal arama ve motor hıza odaklanır.