Sürekli Performans Testi
Continuous Performance Test (CPT)
Tanım
Bireyin hedef uyaranları yakalarken hedef dışı uyaranları baskılama yeteneğini ölçen, dikkat ve konsantrasyon odaklı standart bilgisayarlı nöropsikolojik test.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme için başvuran 9 yaşındaki bir çocuk, bilgisayar ekranında ard arda beliren harfleri izlemektedir. Yönerge gereği ekranda 'A' harfi göründüğünde tuşa basması, diğer tüm harflerde ise ellerini hareketsiz tutması gerekmektedir. Test sonucunda çocuğun sık sık hedef harfleri kaçırdığı (ihmal hatası) ve bununla birlikte ekranda beliren rastgele harflere de impulsif bir şekilde tuşla tepki verdiği (komisyon hatası) tespit edilir; bu veriler zayıf inhibisyon kontrolüne işaret eder.
Derin Analiz
Sürekli Performans Testi (CPT), nöropsikolojide ve klinik psikolojide özellikle dikkat eksikliği, uyanıklık düzeyi (vigilance) ve inhibisyon (tepki kontrolü) süreçlerini değerlendirmek için kullanılan temel bir performans ölçme aracıdır. Genellikle 10 ila 20 dakika süren bu test boyunca, katılımcıdan ekranda beliren görsel veya işitsel uyarıcılardan yalnızca önceden belirlenmiş hedefe (örneğin 'X' harfi) tepki vermesi, diğer uyaranları (örneğin 'X' dışındaki harfler) ise görmezden gelmesi istenir. Test; işleme hızı, ihmal hataları (hedefi kaçırma), komisyon hataları (hedef dışına tepki verme) ve reaksiyon süresi değişkenliği gibi parametreler üzerinden nicel veriler sunar. Nörobiyolojik açıdan prefrontal korteks, bazal ganglionlar ve bunları destekleyen frontostriatal nöral ağların işlevselliğine doğrudan ayna tutar. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) başta olmak üzere, yürütücü işlev bozukluklarının ayırt edici tanısında kritik bir ampirik temel oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'continuous' (kesintisiz, sürekli) + 'performance' (performans, edim) + 'test' (test, inceleme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Latince 'continere' (bir arada tutmak, sürdürmek) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Sözel Bellek Testleri ile karıştırılır; ancak CPT bellek kapasitesini değil, dikkatin sürdürülebilirliğini ve dürtü kontrolünü ölçer.