Edim
Operant
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında aç bir güvercinin ekmeğe ulaşabilmesi için gagasıyla belirli bir diske vurması gerekir. Güvercin bu diske ister sağ tarafıyla, ister sol tarafıyla, isterse farklı bir açıyla vursun; sonuç olarak devreye giren mekanizma diskin düşmesini sağlar. Disk düştüğünde elde edilen yem ödülü, bu davranış sınıfının (edimin) gelecekte tekrarlanma olasılığını artırır.
Derin Analiz
Edim, B.F. Skinner'ın radikal davranışçılık ve edimsel koşullanma (operant conditioning) çerçevesinde geliştirdiği merkezi bir kavramdır. Klasik koşullanmadaki uyarıcı odaklı (respondent) refleksif tepkilerin aksine, edimsel davranışlar organizmanın çevreye aktif bir müdahalesiyle gerçekleşir ve sonuçları (pekiştireç veya ceza) aracılığıyla şekillenir. Edimin en kritik epistemolojik özelliği, davranışın fiziksel topografyasından (nasıl yapıldığından) ziyade, çevrede yarattığı işlevsel sonuçla tanımlanmasıdır. Örneğin, bir farenin kaldıraç basma davranışı, ister patisiyle ister burnuyla yapılsın, aynı çevresel etkiyi (yiyecek elde etme) ürettiği sürece aynı edim sınıfına aittir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Respondent (Tepkisel davranış): Belirli bir uyarıcı tarafından otomatik olarak tetiklenen refleksif davranışlardır (örn. diz kapağı refleksi). Edimler ise çevresel sonuçlara dayalıdır ve doğrudan bilinen bir uyarıcı tarafından tetiklenmezler.
Keşfetmeye Devam Edin
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele