Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kaçırma

Miss

Tanım

Sinyal saptama kuramında, ortamda gerçekten var olan bir sinyalin katılımcı tarafından yok olarak rapor edildiği hatalı algısal tepki.

Örnek Vaka / Uygulama

Havaalanı güvenliğinde X cihazı monitörünü inceleyen bir güvenlik görevlisinin, bagaj ekranından geçmekte olan kamufle edilmiş bir silahı (gerçek sinyal) fark edemeyip 'tehlike yok' demesi psikolojik olarak tipik bir kaçırma vakasıdır.

Derin Analiz

Psikofizikte ve sinyal saptama teorisinde (signal detection theory), 'kaçırma' (miss), belirsiz bir uyarıcı alanında karar verme mekanizmasının yanıltıcı doğasını ve bireyin duyarlılık eşiğini (d') ile karar kriterini (beta) inceler. Katılımcı, hedef sinyali gürültüden ayırt edemediğinde veya karar kriterini çok yüksek tutarak muhafazakar bir tutum sergilediğinde bu hata türü ortaya çıkar. Nörobiyolojik düzeyde, duyusal kortekslerdeki sinyalin eşik değerinin altında kalması veya dikkat ağlarının (özellikle ventral dikkat sistemi) hedefi önceliklendirememesi ile doğrudan ilişkilidir.

Etimoloji

İngilizce kökenli bir terim olup, Eski İngilizcede 'missan' (hata yapmak, kaybetmek, iska geçmek) fiilinden türetilmiştir; sinyal saptama kuramında hedef uyarıcının gözden kaçırılması anlamında teknik bir terim olarak yerleşmiştir.

Karıştırmayın

Yanlış alarm (false alarm) ile sıklıkla karıştırılır; yanlış alarmda sinyal yokken var denir, kaçırmada ise sinyal varken yok denir.