Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dikkat Eksikliği

İnattention

Tanım

Bireyin belirli bir uyarıcıya odaklanma kapasitesindeki yetersizlik veya dikkatin sürekli olarak farklı uyarıcılara kayması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yazılım geliştirme süreçlerinde uzun kod satırlarını inceleyen bir mühendisin, dışarıdan gelen hafif bir ses veya içsel bir düşünce akışı nedeniyle her iki dakikada bir işini kesintiye uğratması ve aynı satırı defalarca okumasına rağmen içeriği anlamlandıramaması.

Derin Analiz

Dikkat eksikliği, prefrontal korteks ve anterior singulat korteks başta olmak üzere frontostriatal devrelerin işlevsel bozulmalarıyla karakterize edilen nörobilişsel bir fenomendir. Yürütücü işlevlerin (executive functions) alt bileşeni olan sürdürülebilir dikkat (sustained attention) kapasitesinin düşüşünü gösterir. Çalışma belleğinde (working memory) tutulan bilginin harici veya dahili çeldiriciler nedeniyle hızla silinmesine yol açar. Sadece klinik bir patoloji (örn. DEHB) bağlamında değil, kronik uyku yoksunluğu, akut stres yanıtı veya yüksek düzeyde anksiyete durumlarında da ortaya çıkan evrensel bir bilişsel sınırlılıktır.

Etimoloji

Latince 'in-' (olumsuzluk öneki) ve 'attendere' (in- + tendere: germek, yöneltmek, odaklanmak) fiilinden türetilmiştir; zihinsel yönelimin dağılması veya sürdürülememesi halini ifade eder.

Karıştırmayın

Seçici dikkat (selective inattention) ve dikkat dağılması (distractibility) ile sıklıkla karıştırılır. Seçici dikkat, belirli bir tehdit veya rahatsız edici uyarıcının bilinçli veya bilinçdışı olarak filtrelenmesiyken; dikkat eksikliği genel olarak odaklanma kapasitesinin ve sürdürülebilirliğin global yetersizliğidir.