Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Komisyon Hatası

Error Of Commission

Tanım

Bireyin gerçekleştirmemesi gereken yanlış veya fazladan bir eylemde bulunmasıyla ortaya çıkan insan hatası türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir hava trafik kontrolörünün, iniş izni vermemesi gereken bir uçağa yanlışlıkla kalkış talimatı göndermesi veya bir veri analistinin istatistiksel yazılıma fazladan bir komut satırı girerek veriyi manipüle etmesi komisyon hatasıdır.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve insan-makine etkileşimi bağlamında komisyon hatası, yürütücü işlevlerin, çalışma belleğinin veya dikkat mekanizmalarının anlık olarak sekteye uğraması sonucu doğar. Birey, prosedürsel hafızadaki bir rutini yanlış bağlamda uygular ya da gereksiz bir adım ekler. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum ön singulat korteks ve prefrontal korteksteki hata tespiti ile inhibisyon devrelerinin anlık görev baskılamasını başaramamasıyla ilişkilendirilir. Genellikle ihmal hatası (error of omission) ile karşılaştırmalı olarak incelenir; burada eksiklik değil, fazlalık ve yanlış yönlendirilmiş motor veya zihinsel çıktılar söz konusudur.

Etimoloji

İngilizce 'error' (Latince 'errare': sapmak, yanlış yapmak) ve 'commission' (Latince 'commissio': üstlenme, yerine getirme, eylemde bulunma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

İhmal hatası (error of omission) ile karıştırılır; ihmal hatası yapılması gereken bir eylemin unutulması veya atlanmasıyken, komisyon hatası yapılmaması gereken bir eylemin fazladan veya yanlış yapılmasıdır.