Gelişimsel Disfazi
Developmental Dysphasia
Tanım
Beyin hasarı veya serebral olgunlaşma gecikmesiyle ilişkili olduğu düşünülen, ifade edici dil, artikülasyon ve bazen dil comprehension (anlama) süreçlerindeki gelişimsel gecikme.
Örnek Vaka / Uygulama
7 yaşında bir ilkokul öğrencisi, zeka testlerinde normal veya üstü skorlar elde etmesine rağmen, günlük konuşmalarında karmaşık cümleler kuramaz, fiil çekimlerinde sürekli hatalar yapar ve öğretmeninin çok adımlı sözlü yönergelerini takip edemez. Olayı anlatırken 'köpek koştu' yerine 'köpek... şey... gitti' gibi eksik ve dağınık yapılar kullanır. Dil ve konuşma terapisi değerlendirmesinde fonolojik farkındalık testlerinde yaşından beklenen düzeyin çok altında kalması, gelişimsel disfazi tanısını doğrular.
Derin Analiz
Nörogelişimsel bozukluklar spektrumunda yer alan gelişimsel disfazi (yaygın adıyla gelişimsel afazi), çocukların dil girdisini işleme ve çıktısını üretme kapasitelerinde primer bir duyusal veya zeka geriliğine bağlı olmayan spesifik bir yetersizliktir. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde, sol hemisferdeki dil ağlarında (özellikle Broca ve Wernicke alanları ile bunları bağlayan arkuat fasikülüs boyunca) yapısal veya işlevsel maturasyon gecikmelerine işaret eder. Klinik tabloda fonolojik, morfolojik ve sentaktik kuralların edinimi sekteye uğrar. Ekspresif disfazi vakalarında çocuk anladığı halde kendini sözel olarak ifade etmekte zorlanırken, reseptif bileşenin eşlik ettiği tablolarda karmaşık yönergeleri algılama ve kelime dağarcığını içselleştirme becerileri de belirgin şekilde bozulmuştur.
Etimoloji
Yunanca 'dys-' [bozuk, zor] + 'phasia' [konuşma] ve 'developmental' [gelişimsel] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; çocukluk çağındaki sözel iletişim edinimindeki aksamaları ifade eder.
Karıştırmayın
Spesifik Dil Bozukluğu (SLD) ile sıklıkla aynı anlamda kullanılır; ancak disfazi terimi daha çok altta yatan serebral olgunlaşma veya nörolojik immatürite vurgusu barındırır. Artikülasyon bozukluğundan (dislali) temel farkı, sadece sesletim hatası değil, dilbilgisi ve yapısal dil kurallarının bütünsel olarak edinilememesidir.