Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İfade Edici Dil

Expressive Language

Tanım

Bir konuşucunun veya yazarın düşünce, duygu ve niyetlerini kelimeler, işaretler veya yazılı semboller aracılığıyla dış dünyaya aktarma kapasitesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

4 yaşındaki bir çocuğun, gün içinde yaşadığı park macerasını 'Bugün büyük kaydıraktan kaydım ve çok mutlu oldum' şeklinde kurallı, öznep yüklemli ve zaman eklerini doğru kullanarak anlatabilmesi, yaş düzeyine uygun gelişmiş bir ifade edici dil becerisine işaret eder.

Derin Analiz

İfade edici dil, nörobiyolojik düzeyde ağırlıklı olarak sol hemisferde yer alan Broca alanı ve çevresindeki motor-konuşma ağlarının güdümlü çalışmasını gerektirir. Bilişsel psikoloji perspektifinden bakıldığında; kavramsal tasarının dilbilgisel kodlamaya, fonolojik planlamaya ve nihayetinde motor çıkışa dönüşüm sürecini kapsar. Klinik değerlendirmelerde, bireyin kelime dağarcığı çeşitliliği, sentaks (sözdizimi) kurallarına uyumu, morfolojik kullanım becerileri ve pragmatik dil yetkinliği üzerinden analiz edilir. Gelişimsel dil bozuklukları veya edinilmiş afazi vakalarında, alıcı dil (receptive language) korunmuş olsa bile ifade edici dil yetisinde belirgin yıkımlar görülebilir.

Etimoloji

Latince 'exprimere' (dışarı bastırmak, ifade etmek, şekil vermek) fiilinden türetilmiştir; 'ex-' (dışarı) ve 'premere' (sıkıştırmak, bastırmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Alıcı dil (receptive language) ile sıklıkla karıştırılır; alıcı dil duyulan veya okunan dilsel girdinin anlaşılması ve işlenmesini ifade ederken, ifade edici dil çıktının bizzat üretilmesidir.