Disfazi
Dysphasia
Tanım
Beyin hasarına bağlı olarak ortaya çıkan, konuşma, anlama, okuma veya yazma gibi dil yetilerinde yaşanan kısmi bozukluk veya yetersizlik.
Örnek Vaka / Uygulama
Sol orta serebral arter (MCA) enfarktüsü geçiren 62 yaşında bir erkek hasta, klinikte akıcı bir şekilde konuşabilmekte ancak kelimeleri yanlış telaffuz etmekte ve karşısındakinin karmaşık yönergelerini anlamakta güçlük çekmektedir. Nöroloji muayenesinde hastanın spontan konuşmasında parapaziler saptanmış olup bu tablo hafif-orta dereceli disfazi olarak değerlendirilmiştir.
Derin Analiz
Nöropsikolojik açıdan disfazi, genellikle dominant hemisferin (çoğunlukla sol) kortikal dil merkezlerinde (Broca ve Wernicke alanları ile bunları bağlayan arkuat fasikulus) meydana gelen lezyonlar sonucu gelişir. Afazi terimi genellikle dil yetisinin tamamen kaybını ifade ederken, disfazi daha çok kısmi bozuklukları tanımlamak için kullanılır; ancak modern klinik pratikte bu terimler sıklıkla birbirinin yerine geçmektedir. Nörogörüntüleme çalışmaları, bu tablonun sadece primer işitsel veya motor korteksi değil, aynı zamanda frontoparietal ağlardaki sinaptik iletim kusurlarını da yansıttığını göstermektedir. Dilin semantik, sentaktik ve pragmatik bileşenlerinde farklı derecelerde bozulmalar gözlenebilir.
Etimoloji
Eski Yunanca 'dys-' (zorluk, bozukluk, kusurlu) + 'phasis' (konuşma, ifade etme) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Afazi ile sıklıkla karıştırılır; afazi dil yetisinin tamamen kaybını ima ederken, disfazi daha hafif veya kısmi bozuklukları tanımlar. Ayrıca artikülasyon bozukluklarına odaklanan dizartri ile karıştırılmamalıdır; dizartri bir konuşma kası kontrol sorunu iken, disfazi merkezi bir dil işleme bozukluğudur.