Dikkat Eksikliği Bozukluğu
ADD
Tanım
Hiperaktivite belirtilerinin eşlik etmediği, öncelikli olarak dikkat süresi kısalığı, odaklanma güçlüğü ve sürdürülebilir zihinsel çaba gerektiren görevlerde zorlanma ile karakterize nörogelişimsel durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir bireyin, toplantı esnasında söylenenleri zihinsel olarak takip edememesi, rutin ve detay gerektiren idari işleri bitirmekte sürekli erteleme davranışı sergilemesi ancak ilgi duyduğu projelere saatlerce hiper-odaklanma (hyperfocus) yaşayabilmesi bu durumun tipik bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Tarihsel olarak DSM-IV öncesi sınıflandırmalarda bağımsız bir tanı kategorisi olarak yer alan ADD, güncel nosolojide Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun (DEHB) 'Dikkat Eksikliği Baskın Görünümü' alt tipi olarak ele alınmaktadır. Prefrontal korteks ve bazal ganglion devrelerindeki dopaminerjik ve noradrenerjik sinyal iletimindeki atipisite, yürütücü işlevlerin (working memory, inhibitör kontrol, bilişsel esneklik) yönetiminde zorluklara yol açar. Dışsal hareketlilik (hiperaktivite) gözlenmediği için klinik tablonun 'sessiz' seyretmesi, sıklıkla tanı alımını geciktirir ve akademik/mesleki performans düşüklüğü ile karakterize kronik telafi mekanizmalarına neden olur.
Etimoloji
İngilizce 'Attention-Deficit Disorder' ifadesinin kısaltmasıdır. Latince 'attentio' (yönelmek, odaklanmak) ve 'deficere' (eksilmek, yetersiz kalmak) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Genellikle DEHB'nin kombine tipi ile karıştırılır; aralarındaki temel fark ADD'de motor huzursuzluk ve dürtüselliğin baskın olmaması, tablonun tamamen bilişsel alana sınırlı kalmasıdır.