Arteriyoskleroz
Arteriosclerosis
Tanım
Atardamar duvarlarının esnekliğini yitirerek kalınlaşması ve sertleşmesiyle karakterize edilen patolojik durumlar grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki bir bireyin rutin tansiyon ölçümlerinde sistolik kan basıncının 160 mmHg, diyastolik kan basıncının ise 70 mmHg çıkması (izole sistolik hipertansiyon), büyük arterlerin arteriyosklerotik süreç nedeniyle elastikiyetini kaybederek kalpten pompalanan kanın basıncını absorbe edememesinin doğrudan bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Arteriyoskleroz, vasküler sistemin dejeneratif süreçlerini tanımlayan üst bir çatı kavramdır. Endotel disfonksiyonu, düz kas hücrelerinin proliferasyonu ve vasküler ekstraselüler matrisin yeniden modellenmesi (remodeling) süreçleriyle tetiklenir. Tunika intima ve media tabakalarındaki elastik liflerin harabiyeti, arteriyel kompliyansın (esneme yeteneğinin) düşmesine ve periferik direncin artmasına yol açar. Bu mekanik direnç artışı, sol ventrikülafterloadunu yükselterek kronik hipertansiyon, miyokardiyal hipertrofi ve nihayetinde serebrovasküler olaylar ile kalp yetmezliği riskini doğrudan tetikler.
Etimoloji
Yunanca 'arteria' (atardamar) + 'sklerosis' (sertleşme, katılaşma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ateroskleroz ile sıklıkla karıştırılır; ancak ateroskleroz, arteriyosklerozun alt tiplerinden biridir ve özellikle intimada lipid (kolesterol) plaklarının birikmesiyle karakterizeken, arteriyoskleroz daha geniş bir arter sertleşmesi spektrumunu kapsar.