Koordinatif Yapı
Coordinative Structure
Tanım
Motor becerilerin ve hareketlerin icrası sırasında, merkezi sinir sisteminin serbestlik derecelerini azaltmak amacıyla kas gruplarını işlevsel ve esnek bir bütünlük içinde organize etmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Piyanist bir bireyin klavyede arpej çerken parmak, bilek ve ön kol kaslarının her defasında farklı fiziksel direnç ve mesafelere rağmen aynı tınısal netliği yakalaması, motor korteks ve serebellum koordinasyonunda şekillenen koordinatif yapıların kusursuz işleyişini gösterir.
Derin Analiz
Nikolai Bernstein'ın motor kontrol teorilerinin temel taşını oluşturan koordinatif yapı kavramı, insan hareketinin 'serbestlik derecesi problemi'ne (degrees of freedom problem) karşı gelişmiş nörofizyolojik bir çözümdür. Sayısız kas ve eklem kombinasyonunun potansiyel karmaşıklığı, sinir sisteminin bu elemanları tek birimler yerine esnek koalisyonlar halinde (sinerji) bağlamasıyla aşılır. Bu yapılar, dış çevreden gelen boozucu etkilere karşı oto-regülasyon yeteneğine sahiptir; yani hedef aynı kalırken kas aktivasyon paternleri duruma göre esnek bir şekilde adapte olur.
Etimoloji
Latince 'cum' (birlikte) + 'ordinare' (düzenlemek, sıraya koymak) köklerinden türetilen 'coordinatio' ile Grekçe 'struktura' (yapı, inşa) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Refleks yayları ile karıştırılır; ancak refleksler kalıplaşmış ve çevresel girdiye bağımlıyken, koordinatif yapılar amaca yönelik, önceden planlanabilen ve esnek motor programlardır.