Gelişimsel Bilişsel Nörobilim
Developmental Cognitive Neuroscience
Tanım
Zihin ve beyin gelişiminin eş zamanlı olarak nasıl gerçekleştiğini, moleküler biyolojiden evrimsel teoriye kadar geniş bir yelpazede inceleyen disiplinler arası bilim dalı.
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacılar, 6 ila 12 yaş arasındaki çocukların çalışma belleği kapasitesindeki gelişimi izlemek için boylamsal bir çalışma yürütmektedir. Katılımcılara n-back görevi verilirken fMRI ile prefrontal korteks ve parietal bölgelerdeki aktivasyon artışı ve bu bölgeler arası fonksiyonel bağlantılığın (functional connectivity) yaşla birlikte nasıl optimize olduğu taranır.
Derin Analiz
Gelişimsel bilişsel nörobilim, çocukluk ve ergenlik boyunca bilişsel süreçlerin nörolojik temellerindeki değişimi, yapısal ve işlevsel beyin olgunlaşması ekseninde inceler. Yalnızca beyin dokusunun anatomik büyümesini haritalandırmakla kalmaz; aynı zamanda genetik, epigenetik, çevresel etkenler ile deneyimin sinaptik budanma (synaptic pruning) ve miyelinasyon süreçlerini nasıl yönlendirdiğini ampirik olarak araştırır. Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI), Elektroensefalografi (EEG) ve Yakın Kızılötesi Spektroskopi (NIRS) gibi non-invaziv nörogörüntüleme teknikleri kullanarak, yapı-işlev dinamiklerinin ontogenetik gelişim seyrini modeller.
Etimoloji
İngilizce 'development' [gelişim, evrimleşme] (Latince: dis- + volvere [açmak, sarmalını çözmek]) + 'cognitive' [bilişsel] (Latince: cognoscere [bilmek, tanımak]) + 'neuroscience' [nörobilim] (Yunanca: neuron [sinir] + İngilizce: science [bilim]) kelimelerinin birleşiminden oluşan interdisipliner bir bileşiktir.
Karıştırmayın
Çocukluk psikopatolojisi veya geleneksel gelişim psikolojisi ile karıştırılabilir. Geleneksel gelişim psikolojisi davranışı gözlemsel ve bilişsel testlerle tanımlarken, gelişimsel bilişsel nörobilim doğrudan sinirsel mekanizmaları ve beyin-davranış eşleşmesini merkeze alır.