Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnvaziv

İnvasive

Tanım

Tıbbi bağlamda vücut bütünlüğünü bozan (cilt delme, kesi yapma veya yabancı cisim yerleştirme) prosedürleri; patolojide ise dokudan dokuya yayılan neoplazm veya enfeksiyonları tanımlayan sıfattır.

Örnek Vaka / Uygulama

Koroner arter hastalığı şüphesiyle hastaneye yatırılan bir bireye tanı koymak amacıyla non-invaziv EKG ve ekokardiyografi çekildikten sonra kesin tanının konulabilmesi için kasık arterinden kateter sokularak yapılan koroner anjiyografi işlemi invaziv bir prosedür örneğidir.

Derin Analiz

İnvazivite kavramı, hem tıp teknolojisinde hem de onkoloji ile enfeksiyöz hastalıklarda kritik bir eşiktir. Klinik prosedürlerde, deri veya mukoza bariyerinin aşılması (örn. kateterizasyon, biyopsi, cerrahi girişimler) homeostazı geçici olarak tehlikeye attığı için fizyolojik stres yanıtını (HPA aksı ve sempatik aktivasyon) tetikler. Patolojik bağlamda ise (örneğin malign tümörler), hücrelerin bazal membranı yıkarak ekstrasellüler matriks boyunca komşu dokulara ve nihayetinde lenfatik/vasküler sisteme sızma kapasitesini (metastatik potansiyel) ifade eder. Psikolojik ve bilişsel bilimlerde ise bu terim, mahremiyetin ihlali veya zihinsel sınırların zorlanması durumlarını metaforik olarak nitelendirmek için kullanılır.

Etimoloji

Latince 'in-' (içine) ve 'vasere' / 'vadere' (gitmek, adım atmak, yürümek) fiillerinden türetilmiştir. Kelime anlamı 'içeriye doğru ilerleyen, yayılan veya saldıran' demektir.

Karıştırmayın

Non-invaziv (vücut bütünlüğünü bozmayan, cerrahi dışı tetkikler) kavramı ile sıkça karşılaştırılır; invaziv prosedürler doku içi müdahale gerektirirken non-invaziv yöntemler dışarıdan ölçüm yapar.