Metastaz
Metastasis
Tanım
Kanser hücrelerinin orijinal odaklandıkları dokudan veya organdan, kan ve lenf sistemi aracılığıyla vücudun uzak bölgelerine yayılması ve orada yeni tümör kolonileri oluşturması sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Erken evre meme kanseri teşhisi alıp başarılı bir cerrahi operasyon geçiren bir hastanın, aradan yıllar geçtikten sonra bel kalça bölgesinde dayanılmaz kemik ağrısı ve nörolojik bulgularla başvurması; yapılan ileri tetkiklerde kanser hücrelerinin iskelet sistemine metastaz yaptığının saptanması.
Derin Analiz
Onkoloji ve patoloji literatüründe metastaz, tümör hücresinin anjiogenez, ekstraselüler matriks degradasyonu, intravazasyon, dolaşımda sağ kalım, ekstravazasyon ve uzak dokuda mikroçevre adaptasyonu gibi çok basamaklı karmaşık bir biyolojik kaskadı ifade eder. Psiko-onkoloji bağlamında ise metastaz tanısı, hastada akut stres bozukluğu, varoluşsal kaygı ve klinik düzeyde depresyon tetikleyen majör bir psikososial kriz etkenidir.
Etimoloji
Yunanca 'metastasis' (μετά [meta] 'öte, bir sonraki' + στάσις [stasis] 'durma, yerleşme') kelimesinden türetilmiştir; kelime anlamı 'başka bir yere sıçrama/yerleşme'dir.
Karıştırmayın
Lokal invazyon ile karıştırılır; lokal invazyon kanserin komşu dokulara doğrudan yayılmasıyken, metastaz uzak organlardaki sekonder odakları kapsar.