Deja Veku
Déjà Vécu
Tanım
Yeni karşılaşılan durumların ve olayların, daha önce birebir yaşandığına dair yoğun ve sarsıcı bir inançla birlikte, garip bir aşinalık duygusuyla deneyimlenmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında temporal lob epilepsisi tanısı olan bir hasta, doktorunun muayene odasına ilk kez girmesine rağmen, odayı, doktorun üzerindeki kıyafeti, söyleyeceği kelimeleri ve hatta dışarıdan gelen siren sesini haftalar önce birebir aynı şekilde yaşadığına dair sarsılmaz bir ikna halindedir. Hastaya bunun ilk kez gerçekleştiği söendiğinde, 'Hayır, bunu daha önce yaşadım, şu an geçmişin tekrarını izliyorum' şeklinde ısrarcı bir inanç sergiler.
Derin Analiz
Deja veku, déjà vu olgusunun çok daha derin ve klinik olarak patolojik boyutlara varabilen bir varyasyonudur. Déjà vu anlık, geçici ve genellikle birkaç saniye süren hafif bir bilişsel yanılsama iken; déjà vécu, kişinin saatler, günler veya haftalar boyunca belirli bir zaman dilimini tamamen deneyimlediğine, en küçük detayına kadar hatırladığına dair sarsılmaz bir inanç (konfabülasyon veya yanılsamalı anı) barındırır. Nörolojik açıdan temporal lob epilepsisi, özellikle hipokampal ve parahipokampal bölgelerdeki anormal elektriksel deşarjlarla yakından ilişkilidir. Bilişsel modelleme, belleğin kodlama (encoding) aşamasındaki zaman damgası mekanizmasının hatalı çalışmasını işaret eder; yeni gelen duyusal girdi, beyin tarafından yanlışlıkla 'uzun süreli bellek' dosyasına yönlendirilir ve bu da sistemin veriyi daha önceden işlenmiş bir hatıra olarak etiketlemesine yol açar.
Etimoloji
Fransızca kökenli bir ifade olup, 'déjà' (zaten) ve 'vécu' (yaşanmış, deneyimlenmiş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'zaten yaşanmış' demektir.
Karıştırmayın
Déjà vu ile sıklıkla karıştırılır; ancak déjà vu anlık bir algısal yanılsama iken, déjà vécu çok daha uzun süreli, kapsamlı ve otobiyografik belleğin yapısını sarsan sistematik bir yanılsamadır. Ayrıca Capgras sendromu veya paramnezi gibi diğer bellek bozukluklarından, aşinalık duygusunun yönü (tanıdık bir şeyi yabancı bulmak yerine, yabancı bir şeyi tamamen yaşanmış bulmak) yönünden ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Déjà Vu
Déjà Vu
Yeni deneyimlenen bir durumun, yerin veya olayın daha önce birebir yaşandığına dair yoğun ve yanıltıcı bir aşinalık hissi.
Konfabulasyon
Confabulation
Bireyin bilinçli bir aldatma niyeti olmaksızın, bellek boşluklarını yanlış veya uydurma anılarla doldurması ve bunlara mutlak bir gerçeklik atfetmesi durumudur.