Déjà Vu
Déjà Vu
Tanım
Yeni deneyimlenen bir durumun, yerin veya olayın daha önce birebir yaşandığına dair yoğun ve yanıltıcı bir aşinalık hissi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yurtdışına ilk defa seyahat eden bir bireyin, hayatında hiç adım atmadığı tarihi bir katedralin kapısından içeri girdiğinde, içerideki sütunların dizilimini, ışığın açısını ve atacağı adımları saniyesi saniyesine daha önceden bildiğine dair sarsılmaz bir hisse kapılması, ancak bu anıyı rüyalarında veya geçmişinde asla konumlandıremaması.
Derin Analiz
Déjà vu, insan belleğinin ve bilinç mekanizmalarının temporal lob işleyişindeki geçici bir senkronizasyon aksaması olarak incelenir. Bilişsel ve nöropsikolojik perspektiften bakıldığında, bu fenomen genellikle iki farklı mekanizmayla açıklanır: Birincisi, mevcut duyusal girdinin daha önceki (unutulmuş veya bastırılmış) bir anıyla anlık ve örtük bir benzerlik kurması; ikincisi ise beyindeki görsel-işitsel işleme yollarında (özellikle perirentinal korteks ve hipokampus devrelerinde) sinirsel iletimin milisaniyelik bir gecikmeyle iki kez işlenmesi sonucu, ikinci sinyalin beyin tarafından 'hatırlama' olarak etiketlenmesidir. Birey, olayın o anda ilk kez gerçekleştiğini mantıksal olarak bilmesine rağmen, derinlerde koparılamaz bir yaşanmışlık zihinsel baskısı hisseder.
Etimoloji
Fransızca 'déjà' (daha önceden) ve 'vu' (görmek, voir fiilinin geçmiş zaman ortacı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Paramnezi (bellek çarpıtmalarının genel adı) ve Jamais vu (daha önce defalarca deneyimlenmiş tanıdık bir durumu veya kişiyi tamamen yabancı ve ilk kez görülüyormuş gibi algılama durumu).