Capgras Sendromu
Capgras Syndrome
Tanım
Bireyin yakın akrabalarının veya eşinin fiziksel olarak birebir aynı ikizleri veya sahtekarlarıyla değiştirildiği yönündeki sarsılmaz sanrısal inancıyla karakterize edilen nadir bir yanılgı sendromudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Altmış beş yaşındaki erkek hasta, eve gelen eşinin gerçek karısı olmadığını, ona tıpatıp benzeyen bir ajan veya impostor olduğunu iddia ederek polise başvurur. Kadının tüm aile albümünü, evlilik cüzdanını ve geçmiş anılarını bilmesine rağmen hasta, 'Yüzü onun yüzü ama gözlerindeki ruh ona ait değil, onu ortadan kaldırmaya çalışıyorlar' diyerek kadını eve sokmayı reddeder.
Derin Analiz
Nöropsikolojik açıdan Capgras sendromu, genellikle yüz tanıma ile o yüzün uyandığı duygusal tepki arasındaki bağlantının kopmasından kaynaklanır. Fusiform yüz alanı (FFA) görsel olarak tanıdık bir yüzü tanırken, limbik sistemdeki amigdala o yüze özgü aşinalık ve duygusal reaksiyonu üretemez. Bu kopukluk, bilişsel sistemin 'Bu kişi anneme benziyor ama içimde hiçbir duygusal tepki uyanmıyor; o halde bu annem olamaz, bir sahtekar olmalı' şeklinde mantıksal bir çıkarım (sanrı) üretmesine yol açar. Genellikle paranoid şizofreni, demans, travmatik beyin hasarı veya sağ hemisfer lezyonları ile ilişkilendirilir.
Etimoloji
Fransız psikiyatrist Jean Marie Joseph Capgras'ın (1873–1950) soyadından ve Yunanca 'syndromon' [bir arada koşma, belirtiler kümesi] kelimesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Fregoli sendromu (tanıdık kişilerin kılık değiştirmiş yabancılar olduğu inancı) ile karıştırılır; Capgras'ta tanıdık kişinin yerine bir kopya geçtiği düşünülürken, Fregoli'de yabancıların kılık değiştirerek hastayı takip ettiği sanrısı vardır.