Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Desibel

Decibel

Tanım

Akustik veya elektrik gücünün oranını ifade etmekte kullanılan logaritmik ve boyutsuz bir ölçü birimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir odyometri testinde, hastanın işitme eşiğini belirlemek için 1000 Hz'lik saf tonlar farklı desibel seviyelerinde (dB SPL) kulaklığa verilir. 0 dB SPL, sağlıklı bir insan kulağının 1 kHz'deki mutlak işitme eşiğini temsil ederken, 85 dB SPL üzerindeki uzun süreli maruziyetler koklear hasar riski doğurabilir.

Derin Analiz

Desibel, insan işitme sisteminin non-lineer (logaritmik) algı yapısına uyum sağlamak amacıyla geliştirilmiş nispi bir ölçüm birimidir. Psikofizikte, Weber-Fechner yasasının bir yansıması olarak, duyusal uyaranlardaki değişimin fark edilebilirliği doğrusal değil logaritmiktir. 1 desibellik bir değişim, laboratuvar koşullarında insan kulağının ayırt edebileceği en küçük eşik değişimine (just noticeable difference - JND) yaklaşır. Oksipital veya temporal korteksin işitsel işlemleme süreçlerinde, ses basınç seviyesinin (dB SPL) nöral ateşleme hızına olan izdüşümünü hesaplarken mutlak değerler yerine bu logaritmik oranlama baz alınır.

Etimoloji

Fransız/Amerikan kökenli olup, mucit Alexander Graham Bell onuruna verilen 'bel' biriminin Latince 'decima' (onda bir) önekiyle birleşmesinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Mutlak ses basıncı (Pascal cinsinden) ile desibel (dB) sıklıkla karıştırılır; pascal fiziksel mutlak basıncı verirken, desibel iki değer arasındaki oranı logaritmik olarak bildirir.