Bazal Zar
Basilar Membrane
Tanım
Salyangozun içinde yer alan ve Corti organını destekleyerek ses dalgalarını mekanik olarak frekanslarına göre ayrıştıran lifli yapı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir konser salonunda çalınan flütten çıkan yüksek frekanslı ince bir tını ile kontrbasın çıkardığı düşük frekanslı kalın bir ses, bazal zar üzerinde farklı konumlarda maksimum titreşim alanı yaratır. Flütün sesi bazal membranın tabanını aktive ederken, kontrbasın sesi dalganın zar boyunca ilerleyerek apekse doğru sönümlenmesine neden olur.
Derin Analiz
Bazal zar, iç kulaktaki kohlea içerisinde yer alan, mekanik özelliklerinin uzunluğu boyunca değiştiği (insanda ortalama 34 mm) özelleşmiş bir yapıdır. Taban ucundan tepe ucuna (apekse) doğru genişleyen ve esnekliği artan bu yapı, akustik dalgaların etkisiyle 'seyahat eden dalga' (traveling wave) paternini oluşturur. Yüksek frekanslı sesler zarın taban kısmında (oval pencereye yakın), düşük frekanslı sesler ise apekse yakın kısmında maksimum salınıma yol açar. Bu tonotopik organizasyon, mekanik enerjinin sinirsel uyarıya dönüştürülmesindeki ilk ve en kritik basamağı teşkil eder; zarın salınımı, üzerindeki tüy hücrelerinin endolenf sıvısı içindeki tectorial zara sürtünmesine ve mekanoreseptörlerin açılmasına zemin hazırlar.
Etimoloji
Latince 'basis' (taban, temel) kökünden türetilen 'basilaris' (tabana ait) sıfatı ile Latince 'membrana' (ince deri, parşömen) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Tectorial membrane (örtücü zar) ile sıklıkla karıştırılır; tectorial zar bazal zarın üzerinde yer alan ve tüy hücrelerinin stereosilialarını mekanik olarak büken jölemsi bir yapıyken, bazal zar tüm bu sistemi taşıyan temel destekleyici mekanik zardır.