Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alveolar

Alveolar

Tanım

Dilin üst diş etine (alveolar çıkıntı) temas etmesi veya yaklaşmasıyla üretilen ses birimlerini veya bu bölgeye ait anatomik yapıları tanımlayan sıfat.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir dil ve konuşma terapisti, artikülasyon bozukluğu olan bir danışanın [t] ve [d] seslerini telaffuz ederken dilini diş etine değil dişlerinin arasına yerleştirdiğini (interdental) gözlemler ve alveolar bölgeye doğru konumlandırma egzersizleri uygular.

Derin Analiz

Fonetik ve konuşma patolojisi bağlamında alveolar sesler, dil ucunun veya blade bölgesinin üst dişlerin hemen arkasındaki sert kavisli dokuya (alveolar ridge) temas etmesiyle ya da dar bir açıklık bırakmasıyla oluşur. Türkçe ve İngilizce fonolojisinde [t], [d], [n], [s], [z], [l] ve [r] gibi ünsüzler bu mekanizma ile üretilir. Nörobiyolojik düzlemde ise bu fonemlerin üretimi, motor korteksteki Broca bölgesinin planlanmasıyla başlar ve dil-dudak kaslarını kontrol eden motor nöronların hassas zamanlamalı innervasyonu ile gerçekleşir.

Etimoloji

Latince 'alveolus' (küçük çukur, diş yuvası) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Dental (dişlerin kendisine temas ile üretilen) ve velar (dil sırtının yumuşak damağa temas etmesiyle üretilen) sesler ile sıklıkla karıştırılır.