Katalepsi
Catalepsy
Tanım
Vücudun dış uyaranlardan bağımsız olarak belirli bir duruşu uzun süre boyunca koruduğu, kas sertliği ve ağrı duyarlılığında azalmayla kendini gösteren nöropsikiyatrik bir durumdur.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında hekimin hastanın kolunu havaya kaldırması ve hastanın bu rahatsız ve alışılmadık pozisyonu yerçekimine meydan okurcasına saatlerce değiştirmeden öylece kalması.
Derin Analiz
Katalepsi, motor sistemin ve istemli kas tonusunun regülasyonunda rol oynayan bazal ganglionlar, prefrontal korteks ve talamokortikal devrelerin işlevselliğindeki bozulmalarla karakterizedir. Nöromotor entegrasyonun geçici olarak askıya alınması, kişinin dışarıdan verilen postüral komutları veya sıra dışı beden pozisyonlarını (örneğin balmumu esnekliği - flexibilitas cerea) hiçbir direnç göstermeksizin muhafaza etmesine yol açar. Katatonik şizofreni, epilepsi, Parkinson hastalığı ve şiddetli disosiyatif tablolarda gözlenebilen bu fenomen, nörolojik inhibitör mekanizmaların patolojik baskınlığını yansıtır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'katálēpsis' (κατάληψις - 'tutulma, kavrama, zapt etme') sözcüğünden türetilmiştir; 'kata-' (aşağı/tamamen) ve 'lambanein' (yakalamak/tutmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Katalepsi sıklıkla 'katatoni' ile karıştırılır; ancak katatoni daha geniş bir psikomotor sendrom yelpazesini kapsarken, katalepsi bu sendromun içindeki spesifik bir postüral sabitleme belirtisidir. Ayrıca 'katalepsi', 'koma' ile karıştırılmamalıdır; komadaki hastada kas tonusu genellikle gevşektir (flaksit), katalepside ise artmış kas sertliği ve postür koruma mevcuttur.