Etkili Uyarıcı
Effective Stimulus
Tanım
Duyu reseptörlerini spesifik olarak uyararak belirli bir fizyolojik veya davranışsal tepki açığa çıkaran en uygun fiziksel enerji biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odada göze hafifçe bastırıldığında kişinin ışık çakmaları (fosfen) görmesi, görme sistemi için mekanik basıncın değil, fotonların 'etkili uyarıcı' olmasından ötürü istisnai bir durumdur; normal koşullarda görsel sistemin etkili uyarıcısı ışık dalgalarıdır.
Derin Analiz
Duyu fizyolojisi ve psikofizikte, her duyu organının veya nöronal reseptörün en duyarlı olduğu özel bir uyarıcı formu mevcuttur. Örneğin, fotoreseptörler için etkili uyarıcı elektromanyetik spektrumun dar bir aralığındaki ışıktır; ancak mekanoreseptörler için bu durum basınca dayalı deformasyondur. Algısal sistemin doğası, çevresel enerjinin hangi biçiminin nöral koda dönüştürüleceğini bu seçici duyarlılık üzerinden belirler. Reseptör özgülüğü kuralı gereğince, sistem sadece kendi etkili uyarıcısına maruz kaldığında en düşük eşikle tepki üretir.
Etimoloji
Latince 'efficere' [gerçekleştirmek, üretmek] kökünden türetilen 'effectivus' ile Latince 'stimulus' [değnek, dürtü, uyarı] kelimelerinin birleşiminden oluşan bileşik teknik terim.
Karıştırmayın
Adequate stimulus (yeterli uyarıcı) kavramıyla eş anlamlı veya çok yakın kullanılsa da, 'etkili uyarıcı' doğrudan ortaya çıkan pratik tepkinin gücüne ve niteliğine odaklanır.