Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kromatöz İşitme

Color Hearing

Tanım

İşitsel uyaranların otomatik ve istem dışı olarak renk algısı tetiklediği, sinestezi türleri arasında en yaygın ve iyi belgelenmiş biçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir piyanist do majör akorunu çaldığında, işitsel korteksteki uyarımla birlikte V4 alanının uyarılması sonucu, klavyenin üzerinde veya zihinsel uzayda berrak, parlak bir sarı rengin parladığını deneyimler; bu renk algısı tamamen otomatiktir, tutarlıdır ve çocukluktan beri aynı kalır.

Derin Analiz

Nörobiyolojik düzeyde kromatöz işitme, beynin duyusal modaliteleri birbirinden ayıran anatomik sınırlarında işlevsel bir çapraz aktivasyon veya azalmış sinaptik budanma (pruning) süreciyle ilişkilendirilir. Birincil işitsel korteks (Heschl girusu) ile renk işleme merkezlerinden biri olan V4 alanı arasındaki sinir yollarında, tipik beyin organizasyonunda görülmeyen aşırı bağlantısallık veya geribildirim inhibisyonunda eksiklik söz konusudur. Bu durum, akustik frekansların spektral özelliklerinin, bireyin iradesi dışında doğrudan fotokromatik bir deneyime dönüşmesine yol açar; kelimeler, ses tonları veya müzikal akorlar istisnasız belirli renkler, tonlar ve doygunluklar şeklinde zihinsel ekranda belirir.

Etimoloji

Yunanca 'chroma' (renk) ve İngilizce 'hearing' (işitme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş, işitsel uyarıcıların görsel algılara (renklere) dönüştüğü nörolojik bir durumu ifade eden bileşik terim.

Karıştırmayın

Metaforik veya sanatsal renk ilişkilendirmeleriyle ve psikedelik maddelerin (örn. LSD, psilosibin) neden olduğu geçici halüsinasyonlarla karıştırılır. Sinestezik renk işleme kalıcı, tutarlı ve biyolojiktir; maddesel veya bilinçli bir çabanın ürünü değildir.