Amnestik Hafif Bilişsel Bozukluk
Amnestic Mild Cognitive İmpairment
Tanım
Bireyin yaş ve eğitim düzeyine göre beklenenden daha belirgin bellek bozukluğu yaşamasına rağmen genel bilişsel işlevselliğin ve günlük yaşam aktivitelerinin büyük ölçüde korunduğu geçişsel klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşında emekli bir öğretmen, son bir yıldır sık sık randevularını unutmaya, aynı soruları tekrar sormaya ve yakın zamanda okuduğu kitapların detaylarını hatırlamakta zorlanmaya başlar. Nöropsikolojik test bataryasında bellek skorları yaş normlarının 1.5 standart sapma altında gelirken, banka işlemlerini yapma, yemek pişirme ve araba kullanma gibi karmaşık günlük yaşam aktivitelerinde herhangi bir bozulma saptanmaz.
Derin Analiz
Nöropsikolojik ve klinik değerlendirmelerde amnestik hafif bilişsel bozukluk (aMCI), özellikle epizodik hafıza sistemlerindeki bozulmayla kendini gösteren heterojen bir prodromal evredir. Medyal temporal lob yapıları, özellikle hipokampus ve entorhinal korteks, bu süreçte erken nörodejeneratif değişikliklerin hedefi olur. Demansın (Alzheimer hastalığı başta olmak üzere) erken evresi olma olasılığı yüksek olmakla birlikte, her vakada progresyon görülmez. Nörobiyolojik düzeyde beta-amiloid plakları ve tau proteinopatisi gibi patolojik süreçler sıklıkla eşlik eder; ancak birey bağımsız yaşam becerilerini sürdürmeye devam eder.
Etimoloji
Yunanca 'amnestia' (unutkanlık, hatıraları unutma; 'a-' [olumsuzluk] + 'mneme' [hafıza]) ve Latince 'mitis' (hafif) ile 'cognitio' (bilgi, idrak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Normal Yaşlanmaya Bağlı Unutkanlık (benign senescent forgetfulness - günlük işlevselliği etkilemeyen hafif yavaşlama) ve Majör Nörobilişsel Bozukluk (Demans - günlük yaşam aktivitelerinde tam bağımlılık kaybı ile karakterize ileri evre).