Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akupunktur Anestezisi

Acupuncture Anesthesia

Tanım

Vücudun belirli anatomik noktalarına akupunktur iğnelerinin batırılması yoluyla sağlanan, cerrahi müdahaleler sırasında ağrı dahil her türlü duyunun baskılanması veya ortadan kaldırılması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Tiroidektomi ameliyatı geçirecek bir hastaya, farmakolojik anestezik ajanların yan etkilerini minimize etmek veya dozu azaltmak amacıyla geleneksel akupunktur noktalarına (örneğin LI4 ve P6) iğne yerleştirilerek elektriksel stimülasyon (elektro-akupunktur) uygulanması ve operasyon boyunca hastanın bilinçli ancak analjezik bir durumda tutulması.

Derin Analiz

Nörofizyolojik düzeyde akupunktur anestezisi, kapı kontrol teorisi (gate control theory) ve endojen opioid peptitlerin (endorfinler, enkefalinler ve dinorfinler) salınımı üzerinden açıklanmaktadır. İğnelerin somatosasensoriyel sinir uçlarını mekanik olarak uyarması, afferent A-delta ve C lifleri aracılığıyla omuriliğe ve üst merkezlere sinyal iletimini modüle eder. Periferik sinir sistemindeki bu segmental ve supra-segmental inhibisyon, talamus ve somatosasensoriyel korteksteki nosiseptif işleme süreçlerini değiştirir. Klinik pratikte geleneksel farmakolojik anestezinin alternatifi veya tamamlayıcısı olarak araştırılsa da, bireysel yanıt varyabilitesinin yüksek olması ve nörokimyasal mekanizmaların karmaşıklığı nedeniyle standart bir cerrahi prosedür olarak kullanımı sınırlı kalmaktadır.

Etimoloji

Latince 'acus' (iğne) + 'pungere' (delmek) kelimelerinin bileşimi ile Yunanca 'anesthesia' (duyumsamazlık, duyu yitimi: 'an-' [olumsuzluk] + 'aisthesis' [duyu, algı]) terimlerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Akupunktur analjezisi ile sıklıkla karıştırılır; analjezi yalnızca ağrı duyusunun ortadan kaldırılmasını ifade ederken, anestezi dokunma, basınç ve sıcaklık dahil genel duyu yitimini kapsar.