Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anestezi

Anaesthesia

Tanım

Vücudun tamamında veya belirli bir bölgesinde uyaranlara karşı duyarlılığın, sıklıkla bilinç kaybının eşlik ettiği ya da etmediği geçici kaybı.

Örnek Vaka / Uygulama

Açık kalp cerrahisi geçirecek bir hastaya intravenöz ajanlar ve inhalasyon anestezikleri kombinasyonu uygulanarak tam bir bilinç kaybı ve motor hareketsizlik (general anestezi) sağlanırken, el bileğindeki karpal tünel cerrahisi için sadece median sinir bloğu (lokal anestezi) yapılarak hastanın uyanık kalması ancak operasyon bölgesinde ağrı duyusunu hiç almaması temin edilir.

Derin Analiz

Anestezi, periferik sinir uçlarından merkezi sinir sistemine iletilen somatosensoriyel sinyallerin farmakolojik, fiziksel veya patolojik yollarla kesintiye uğratılması sürecidir. Nörofizyolojik düzeyde, anestezik ajanlar genellikle GABAerjik sistemleri potansiyalize ederek ya da NMDA reseptörlerini bloke ederek talamokortikal bağlantıları baskılar; bu da nöronal senkronizasyonun bozulmasına ve bilinç durumunun modülasyonuna yol açar. Lokal anestezi sodyum kanallarının voltaj kapılı geçişini engellerken, genel anestezi kortikal entegrasyonu ve üst düzey bilişsel işleme kapasitesini geçici olarak askıya alır. Klinik pratikte cerrahi girişimlerin ağrısız ve fizyolojik olarak stabilize edilmiş bir ortamda gerçekleştirilmesini sağlar.

Etimoloji

Antik Yunanca 'an-' (olumsuzluk eki, -sız/-siz) ve 'aisthesis' (duyu, algı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'duyusuzluk' veya 'hissizlik' demektir.

Karıştırmayın

Analjezi (sadece ağrı duyusunun ortadan kalkması, bilincin veya diğer duyuların yerinde kalması durumu) ile sıkça karıştırılır; anestezi tüm duyusal modalitelerin (dokunma, ısı, propriosepsiyon) kaybını veya azalmasını da kapsar.