Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akupunktur

Acupuncture

Tanım

Vücuttaki belirli anatomik noktalara ince iğnelerin batırılmasıyla uygulanan ve özellikle analjezi ile ağrı modülasyonunu hedefleyen tamamlayıcı tıp yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik bel ağrısı çeken bir hastaya, standart medikal tedavinin yanında omurga çevresindeki belirli somatik noktalardan ince çelik iğneler uygulanarak endojen opiyoit salınımı uyarılır ve hastanın ağrı eşiğinde belirgin bir yükseliş sağlanır.

Derin Analiz

Geleneksel Çin Tıbbı'nın 'meridyen' ve 'çi' (yaşam enerjisi) kavramlarına dayansa da, modern nörofizyoloji bağlamında farklı mekanizmalarla incelenmektedir. Batı bilimi, akupunkturun etkilerini açıklarken genellikle ağrının kapı kontrol teorisi (gate-control theory) ile endojen opioidlerin (endorfiner, enkefalinler) salınımını tetikleme süreçlerine odaklanır. İğnelemenin uygulandığı noktaların miyofasyal tetik noktalarıyla örtüştüğü ve periferik sinir uçlarını uyararak merkezi sinir sisteminde nörokimyasal bir yanıt oluşturduğu düşünülmektedir. Plasebo etkisi ve nöral modülasyon arasındaki ayrım, klinik araştırmalarda titizlikle incelenen metodolojik bir odak noktasıdır.

Etimoloji

Latince 'acus' (iğne) ve 'punctura' (batırma, delme) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kuru iğneleme (dry needling) ile sıkça karıştırılır; kuru iğneleme tamamen miyofasyal ağrı sendromları ve kas tetik noktalarına odaklanan modern bir fizyoterapi tekniğidir, akupunktur ise geleneksel meridyen haritalarını ve tamamlayıcı tıp felsefesini temel alır.