Kıvrık Afazi
Crossed Aphasia
Tanım
Genelde sol hemisfer hasarına bağlı gelişen afazinin, yaygın olanın aksine, sağ hemisfer lezyonu sonucunda ortaya çıkması durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Sağ elini aktif olarak kullanan 58 yaşında bir erkek birey, sağ hemisferin temporoparietal bölgesinde gelişen akut iskemik inme sonrası hastaneye kaldırılır. Nörolojik muayenede sol tarafında hemiparezi beklenirken, şaşırtıcı şekilde akıcı olmayan, tutuk bir konuşma üretimi ve işitsel anlama güçlüğü saptanır. Yapılan nöroradyolojik incelemelerde sol hemisferin tamamen sağlam olduğu, lezyonun sadece sağ hemisferde yer aldığı doğrulanır ve olgu crossed aphasia olarak sınıflandırılır.
Derin Analiz
Nöroloji ve klinik nöropsikoloji literatüründe nadir görülen bir fenomendir. Sağ elini kullanan bireylerde dil işlevleri istisnasız sol hemisfer tarafından domine edilir; dolayısıyla sol hemisfer hasarları sağ elini kullananlarda tipik olarak afaziye yol açar. Crossed aphasia, sağ elini kullanan ve sağ hemisferinde yapısal hasar (örn. inme, travma) meydana gelen bireylerde sol hemisfer lezyonu olmaksızın afazi tablosunun görülmesidir. Bu durum, beyin lateralizasyonunun ve dil dominantlığının popülasyon geneline kıyasla atipik bir organizasyona sahip olduğunu, bazı bireylerde sağ hemisferin dil ağrılarında primer rol üstlenebildiğini veya interhemisferik organizasyonun esnekliğini gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'crossed' [çapraz, ters dönmüş] + Yunanca 'aphasia' [a- (yokluk) + phasis (konuşma)] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sol hemisfer lezyonuna bağlı klasik afazi türleri (Broca veya Wernicke afazisi) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark, lezyonun anatomik yerleşimi ile bireyin el tercihi arasındaki uyumsuzluktur.