Dementia Pugilistica
Boxer’s Dementia
Tanım
Tekrarlayan kafa travmalarına bağlı olarak gelişen, kronik nörodejeneratif süreçler ve kognitif yıkımla karakterize bir tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllarca profesyonel sıklet boks müsabakalarına katılmış, kariyerinin son döneminde konuşma hızında yavaşlama, yürüyüş bozuklukları ve ani öfke patlamaları yaşayan 58 yaşındaki eski bir sporcunun, nöropsikolojik testlerde frontal yürütücü işlev testlerinden sıfıra yakın skorlar alması ve beyin MR'ında diffüz kortikal atrofi saptanması.
Derin Analiz
Nöropatolojik olarak Kronik Travmatik Ensefalopatinin (CTE) boksörlerde görülen tarihsel ve spesifik alt tipidir. Sık ve şiddetli darbelere maruz kalan beyin parankiminde, aksonal hasar, kortikal atrofi ve ventriküler genişleme meydana gelir. Özellikle tau proteinlerinin nörofibriler yumaklar oluşturarak birikmesi, frontotemporal bölgeleri ve bazal ganglionları hedef alır. Klinik tablosunda disatri, parkinsonian motor bulgular, affektif labilite ve kademeli bir demans gelişimi ön plandadır.
Etimoloji
Latince 'demens' (aklı dengesini yitirmiş, çılgın; de- [uzaklaşma, yoksunluk] + mens [akıl, zihin]) ve Latince kökenli 'pugil' (boksör, yumruk atan, pugnare [dövüşmek] fiilinden türetilmiştir) sözcüklerinin bileşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Alzheimer Hastalığı ile histopatolojik olarak benzer tau birikimleri gösterse de, etiyolojisindeki doğrudan ve tekrarlayan mekanik travma öyküsü ile ayrışır. Akut sarsıntı (concussion) ile karıştırılmamalıdır; bu durum akut değil, kümülatif ve kalıcı bir nörodejenerasyondur.